UŞAQLARLA BÖYÜKLƏR KİMİ DAVRANMAYIN !


Daha tez məlumatlanmaq üçün Facebook səhifəmizi bəyən və paylaş

UŞAQLARLA BÖYÜKLƏR KİMİ DAVRANMAYIN !

 


Uşaq psixologiyası sahəsində edilmiş kəşflərdən biri də odur ki, uşaqlar böyüklərə bənzəmirlər və ya başqa sözlə desək "gündüz gecədən fərqləndiyi kimi onlardan fərqlənirlər”.Uşağın hissiyatı, düşüncəsi, xəyala dalmağı, gülməyi və ya kədərlənməyi böyüklərinkindən fərqlənir. Uşaqlar üçün böyüklərin mücərrəd mühakimələri də əlçatmazdır.
Təəssüflər olsun ki, tez-tez tərbiyəçilər və valideynlər səhvən uşaqları özləri ilə eyniləşdirirlər və düşünürlər ki, onlar üçün maraqlı olanlar çox güman ki, uşaqlar üçün də maraqlı olacaq və ya əkisinə onların xoşlamadıqları, əlbəttə, uşaqların da xoşuna gəlməyəcəkdir. Onların düşündüyünün əksi olaraq, onları güldürən və ya kədərləndirən şeylər uşaqlarda əksinə kədər və ya gülüş yaradır. Zahirən bir-birinə necə də oxşayan, lakin xasiyyətlərinə görə fərqlənən uşaqların və valideynlərin tezliklə genişlənməkdə olan uçurumun əks tərəflərində durduqları aşkar olur.
Uşaq psixoloqları elmi baxımdan əsaslandırılmış metodlardan istifadə etməklə sübut etmişlər ki, düşünmək, təsəvvür etmək, anlamaq və fikir söyləmək qabiliyyətinin uşağın hər bir inkişaf fazasında öz xüsusiyyətləri vardır və hər bir yeni mərəhələyə keçid isə onun düşüncə tərzinə əhəmiyyətli dəyişikliklər gətirir. Məsələn, dörd-beş yaşlı uşaqlar hər bir hərəkət edən obyekti özləri kimi şüurlu hesab edirlər. Onlar Günəşi, Ayı, küləyi, buludu, bir sözlə hərəkət edən hər bir varlığı canlı sayırlar. Onlar Ayın göydə addımladığına, küləyin tarlalar üzərində uçduğuna, çayın öz yatağında yatmağa hazırlaşmasına, Günəşin göyü başdan-başa dolaşmasına əmindirlər.
Böyüklərdə yalnız təbəssüm yaradan şeylərdən uşaqların böyük zövq alması yaxşı məlumdur. Digər tərəfdən böyüklərə olduqca gülünc görünən şeylər uşaqların kədərlənməsinə və hətta ağlamasına səbəb ola bilər. Analar tez-tez adi nağıla uşağın qeyri-adi reaksiyasının şahidi olurlar. Uşağın rəngi ağarır, böyüklərdə heç bir reaksiya yaratmayan nağıldakı təfsilatlar uşaqda ürəyin sürətli döyünməsinə səbəb olur. Ana qızına "Qırmızı papaq” nağılını danışır. Uşaq narahatçılıqla anasının sözünü kəsərək, hadisənin sonunun yaxşılıqla və ya pisliklə qurtaracağını soruşur. Hadisələrin yaxşı sonluqla qurtaracağını yəqinləşdirdikdən sonra dərindən nəfəs alır və nağılı axıra kimi dinləyir.
Uşağın xəyal aləmi və onun dünyaya baxışı böyüklərin dünyagörüşündən və təsəvvüründən kəskin şəkildə fərqlənir. Məsələn, uşaq atın dırnağının taxtadan düzəldildiyinə və iplə atın ayağına bağlandığına sadəlövhcəsinə inandığı halda, bu böyüklərə gülməli görünür.Uşaqlar qanadlı sehirli atın, süpürgəsinə minib uçan küpəgirən qarının, sehrlə özünü daşa, quşa və ya əjdahaya çevirən sehrbazın varlığına inanırlar.
Valideynlər uşaqları yersiz güldüklərinə, ürəkdən gələn hisslərinə görə cəzalandırmağa meyillidirlər. Onlar hirsli-hirsli uşaqlara deyirlər: " Nə üçün yersiz gülürsən?”. Lakin onlar anlamırlar ki, böyüklərə ən adi görünən şeylər, məsələn, arxa ayaqları üstə dayanıb arını tutmağa cəhd edən pişiyin hərəkətləri, qardaşının divara düşmüş kölgəsi və s. uşaqları güldürə bilər. Əksinə uşaq valideynlərinin bu cür əyləncələrə gülməməsinə təəccüblənir və güldüyünə görə onu cəzalandıranda özünü itirir.
Hər bir uşaq yaradıcılıq qabiliyyətinə, fərdi xüsusiyyətlərə malikdir və biz onları özümüzlə necə müqayisə edə, onlar haqqında öz nöqteyi-nəzərimiz əsasında mühakimə yeridə bilərik? Biz həmişə yadda saxlamalıyıq ki, uşaqlar böyüklər dünyasını anlaya bilmədiyi kimi, biz də uşaq olub, uşaq dünyasına qayıda bilmərik.
İlqar Məmmədov .




xtehsil






Həmçinin oxuyun:

Valideyinlərə Pedaqoji məsləhət -1 ÇALIŞIN FİKİR BİRLİYİNƏ ÇATASIZ

Valideyinlərə Pedaqoji məsləhət -1 ÇALIŞIN FİKİR BİRLİYİNƏ ÇATASIZ

Psixoloq, Sinif rəhbəri, Valideyn, MÜƏLLİM
Hər bir valideyn övladını yaxşı tanımalı və fərdi xüsusiyyətlərini əsas götürməlidir..-Elşən Ramizoğlu

Hər bir valideyn övladını yaxşı tanımalı və fərdi xüsusiyyətlərini əsas götürməlidir..-Elşən Ramizoğlu

Xəbərlər, Psixoloq, MÜƏLLİM
HƏYACAN SİQNALI ! Tanınmış psixoloq Limunət Əmrahlı valideyinlərə müraciət etdi...

HƏYACAN SİQNALI ! Tanınmış psixoloq Limunət Əmrahlı valideyinlərə müraciət etdi...

Psixoloq, Valideyn
Qeybət və Uşaqlarımız..

Qeybət və Uşaqlarımız..

Psixoloq, Valideyn
QAVRAMA VƏ TANIMA

QAVRAMA VƏ TANIMA

Psixoloq, Valideyn
YADDAŞ-

YADDAŞ-

Psixoloq, Valideyn
Dindar valideynlər uşaqlarına xəsislik aşılayır ?

Dindar valideynlər uşaqlarına xəsislik aşılayır ?

Psixoloq
Müasir təlimin 7 prinsipi

Müasir təlimin 7 prinsipi

Kurikulum
Bütün uşaqlar əlaçı olmalıdır? - XEYR– Araşdırma

Bütün uşaqlar əlaçı olmalıdır? - XEYR– Araşdırma

Qabaqcıl təcrübə
Uşaq psixologiyası ...Bildiklərimiz və Bilmədiklərimiz

Uşaq psixologiyası ...Bildiklərimiz və Bilmədiklərimiz

Psixoloq
Qardaş və qardaş-bacı münasibətlərində nəyə diqqət yetirmək lazımdır?

Qardaş və qardaş-bacı münasibətlərində nəyə diqqət yetirmək lazımdır?

Psixoloq, Valideyn
Sizcə uşağınınızı kifayət qədər başa düşürsünüzmü?

Sizcə uşağınınızı kifayət qədər başa düşürsünüzmü?

Psixoloq, Valideyn
1 iyun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiyəsi günü - Bayramınız mübarək əziz uşaqlar

1 iyun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiyəsi günü - Bayramınız mübarək əziz uşaqlar

Xəbərlər
Dünyanın Ən Sürətli İnsanı” - Qlen Kaningem

Dünyanın Ən Sürətli İnsanı” - Qlen Kaningem

Hekayələr
Dünyanın Ən Sürətli İnsanı” - Qlen Kaningem

Dünyanın Ən Sürətli İnsanı” - Qlen Kaningem

Hekayələr
Kişi və qadın  müəllimlərinin  psixoloji  xüsusiyyətləri

Kişi və qadın müəllimlərinin psixoloji xüsusiyyətləri

Psixoloq
Müəllim və psixoloqların  şagirdlərin həyata baxışlarının formalaşmasında rolu

Müəllim və psixoloqların şagirdlərin həyata baxışlarının formalaşmasında rolu

Psixoloq, MÜƏLLİM
Uşaqların kiçik yaşlarında nadinc olması zəkasının əlamətidir ?

Uşaqların kiçik yaşlarında nadinc olması zəkasının əlamətidir ?

Psixoloq, Valideyn
Şagirdlərimiz nə fikirləşir?! - Pedaqoji təcrübə

Şagirdlərimiz nə fikirləşir?! - Pedaqoji təcrübə

Qabaqcıl təcrübə
Uşaqlarda davranış pozuntuları... PROBLEM

Uşaqlarda davranış pozuntuları... PROBLEM

Psixoloq, Valideyn
Ailə tərbiyəsinin pedaqoji prinsipləri

Ailə tərbiyəsinin pedaqoji prinsipləri

Valideyn
Valideyn-övlad münasibətlərinin  pedaqoji əsasları - Piralı Əliyev

Valideyn-övlad münasibətlərinin pedaqoji əsasları - Piralı Əliyev

Valideyn
Kiçik məktəblilərin psixoloji xüsusiyyətləri

Kiçik məktəblilərin psixoloji xüsusiyyətləri

MÜƏLLİM
Valideynlərin Və Uşaqların Hüquq Və Vəzifələri

Valideynlərin Və Uşaqların Hüquq Və Vəzifələri

Valideyn